มีสมาชิกทักมาถามผมเมื่อคืนว่า "พี่ครับ ตัวเลขเงินเฟ้อออกมาตามคาดเป๊ะเลย ทำไมทองยังร่วงแรงขนาดนี้" ผมเลยคิดว่าเรื่องนี้น่าเอามาคุยกันในบอร์ด เพราะเจอกันบ่อยมาก และหลายคนยังงงอยู่ว่าทำไมบางทีตัวเลขเศรษฐกิจออกมา "ตามคาด" แท้ๆ แต่ตลาดกลับไม่นิ่ง หรือบางทีตัวเลขไม่ได้แย่มาก แต่พอประธานธนาคารกลางเปิดปากพูดในงานแถลงข่าว ทองกลับวิ่งแรงกว่าตอนตัวเลขออกซะอีก

เหตุผลมันอยู่ที่ว่า ตลาดไม่ได้ซื้อขายกับ "สิ่งที่เกิดไปแล้ว" แต่ซื้อขายกับ "สิ่งที่กำลังจะเกิด" ตัวเลขเงินเฟ้อ ตัวเลขจ้างงาน พวกนี้คือข้อมูลของเดือนที่ผ่านมา มันคือ "อดีต" ไปแล้วตั้งแต่วันที่เก็บข้อมูล แต่คำพูดของประธานธนาคารกลางในงานแถลงข่าวคือ "สัญญาณล่วงหน้า" ว่านโยบายดอกเบี้ยในอีก 1-2 เดือนข้างหน้าจะเดินไปทางไหน ตลาดจึงให้น้ำหนักกับคำพูดมากกว่าตัวเลขในหลายสถานการณ์ เพราะมันบอกทิศทางอนาคต ไม่ใช่สรุปอดีต

ลองนึกภาพสถานการณ์สมมตินี้ดูครับ สมมติคืนหนึ่งตัวเลขเงินเฟ้อสหรัฐฯ ประกาศออกมาตรงเป๊ะตามที่นักวิเคราะห์คาดไว้ทุกตัว ไม่มีอะไรเซอร์ไพรส์เลย ตลาดแทบไม่ขยับตอนตัวเลขออก เพราะ "priced in" ไปแล้วล่วงหน้า แต่พอถึงคืนถัดมาที่ประธานเฟดขึ้นแถลงข่าวหลังประชุม แล้วพูดประโยคสั้นๆ ว่า "เรายังเห็นความเสี่ยงด้านเงินเฟ้อ และอาจต้องคงดอกเบี้ยในระดับสูงนานกว่าที่ตลาดคาด" แค่นี้แหละครับ ทองสามารถร่วงลงแรงภายในไม่กี่นาที ทั้งที่ไม่มีตัวเลขเศรษฐกิจใหม่ออกมาเลยสักตัว เพราะตลาดตีความว่า "ดอกเบี้ยจะไม่ลดเร็วตามที่หวัง" ซึ่งหมายถึงต้นทุนค่าเสียโอกาสในการถือทอง (ที่ไม่มีดอกเบี้ย) จะยังสูงต่อไปอีกพักใหญ่

กลับกัน ถ้าตัวเลขเงินเฟ้อออกมาแย่กว่าคาดนิดหน่อย แต่ประธานเฟดพูดในโทนผ่อนคลายว่า "เราเริ่มเห็นสัญญาณเงินเฟ้อชะลอตัวในภาพรวม" ทองก็อาจจะขึ้นได้ ทั้งที่ตัวเลขดูเหมือนจะเป็นลบ นี่คือจุดที่ทำให้มือใหม่หลายคนงงว่า "ตกลงทองมันดูอะไรกันแน่" คำตอบคือมันดู น้ำเสียงและทิศทาง มากกว่าตัวเลขดิบๆ

สิ่งที่ผมอยากฝากไว้คือ อย่าไปโฟกัสแค่ว่าตัวเลขออกมาดีหรือแย่ แต่ให้สังเกตว่า

• ตลาดคาดการณ์ตัวเลขนั้นไว้ล่วงหน้าหรือยัง (ถ้าคาดไว้แล้ว ตัวเลขจริงอาจไม่ขยับตลาดมาก)
• ถ้อยแถลงหลังตัวเลขออก หรือหลังประชุมธนาคารกลาง มักมีน้ำหนักมากกว่าที่คิด
• คำว่า "hawkish" (เข้มงวด เน้นสู้เงินเฟ้อ) กับ "dovish" (ผ่อนคลาย เน้นกระตุ้นเศรษฐกิจ) ที่สื่อมวลชนใช้บรรยายคำพูด มักเป็นตัวบอกทิศทางมากกว่าตัวเลขตรงๆ

เรื่องนี้ไม่มีสูตรตายตัวนะครับ เพราะแต่ละรอบตลาดให้น้ำหนักกับคนละเรื่อง บางทีก็ฟังตัวเลข บางทีก็ฟังคำพูด ขึ้นอยู่กับบริบทตอนนั้นว่าตลาดกำลังกังวลเรื่องอะไรเป็นพิเศษ สิ่งที่เราทำได้คือฝึกสังเกตว่ารอบนี้ตลาดกำลังรอฟังอะไรอยู่ ก่อนที่จะเข้าไม้ตามข่าวแบบไม่ทันตั้งตัว

อยากถามเพื่อนๆ ในบอร์ดครับ ใครเคยโดนสถานการณ์แบบนี้บ้าง ตัวเลขออกมาปกติ แต่พอได้ยินคำพูดจากธนาคารกลางแล้วพอร์ตสั่นทันที มาแชร์กันหน่อยครับว่าตอนนั้นรับมือกันยังไง