เมื่อคืนมีน้องในบอร์ดทักมาถามผมว่า "พี่ครับ ทำไม Fed บอกจะขึ้นดอกเบี้ย ทองน่าจะร่วง แต่ราคาดันขึ้นซะงั้น งงมากเลย" ผมเชื่อว่าหลายคนในบอร์ดก็เคยเจอสถานการณ์แบบนี้ อ่านข่าวมาแบบหนึ่ง แต่ราคาทองไปอีกทาง จนบางทีถึงกับเลิกดูข่าวพื้นฐานไปเลย เอาแต่มองกราฟอย่างเดียว วันนี้เลยอยากมาเล่าให้ฟังว่าเวลาเราดูปัจจัยพื้นฐานของทอง มันไม่ใช่แค่ดูตัวใดตัวหนึ่งแล้วสรุปทันที ต้องเข้าใจว่ามันเกี่ยวโยงกันยังไงก่อนครับ

1. ดอกเบี้ย ไม่ใช่แค่ "ขึ้น=ทองลง" เสมอไป
หลักการเบื้องหลังคือ ทองคำไม่มีดอกเบี้ยหรือผลตอบแทนให้ ถ้าดอกเบี้ยธนาคารกลางสูงขึ้น คนก็มักจะเทเงินไปฝากหรือถือพันธบัตรที่ให้ผลตอบแทนดีกว่า ทองจึงดูไม่น่าถือ แต่สิ่งที่ตลาดมองจริงๆ คือ "ดอกเบี้ยแท้จริง" หรือ real yield ซึ่งคือดอกเบี้ยหักด้วยเงินเฟ้อ ถ้าดอกเบี้ยขึ้นแต่เงินเฟ้อขึ้นแรงกว่า ดอกเบี้ยแท้จริงยังติดลบอยู่ดี ทองก็ยังน่าถือเพราะเงินสดกำลังเสื่อมค่าเร็วกว่าที่ดอกเบี้ยจะช่วยได้ นี่แหละครับที่ทำให้บางทีข่าวขึ้นดอกเบี้ยออกมา แต่ทองไม่ร่วงตามที่คาด

2. เงินเฟ้อ เพื่อนซี้ตลอดกาลของทอง
ทองถูกมองเป็นเครื่องมือป้องกันค่าเงินเสื่อม (hedge inflation) มานาน เวลาเงินเฟ้อพุ่ง คนกลัวเงินในกระเป๋าซื้อของได้น้อยลง ก็หันไปถือสินทรัพย์ที่จับต้องได้อย่างทอง แต่ต้องระวังนะครับ เงินเฟ้อสูงบางทีก็มาพร้อมกับธนาคารกลางที่ต้องขึ้นดอกเบี้ยแรงเพื่อสู้เงินเฟ้อ ซึ่งจะไปกดทองในทางกลับกัน สองแรงนี้เลยชนกันอยู่บ่อยๆ ทำให้ทองไม่วิ่งตรงไปตรงมาตามตัวเลขเงินเฟ้อเพียงอย่างเดียว

3. ดอลลาร์แข็ง ทองมักอึด ดอลลาร์อ่อน ทองมักคึก
ทองซื้อขายเป็นสกุลดอลลาร์ทั่วโลก เวลาดอลลาร์แข็งค่า ทองก็จะแพงขึ้นสำหรับคนที่ใช้เงินสกุลอื่นซื้อ ความต้องการซื้อก็ลดลงตามธรรมชาติ กลับกันถ้าดอลลาร์อ่อน ทองก็ถูกลงในมุมมองคนอื่น ความต้องการซื้อก็มากขึ้น เพราะฉะนั้นเวลาดูดัชนีดอลลาร์ (DXY) ควบคู่กับทองไปด้วย จะช่วยให้เห็นภาพชัดขึ้นว่าทองขึ้นเพราะแรงซื้อทองเองจริงๆ หรือแค่ดอลลาร์อ่อนไปเอง

4. ธนาคารกลางแต่ละประเทศ ตัวแปรที่คนมักมองข้าม
นอกจาก Fed ที่ทุกคนจับตา ยังมีธนาคารกลางของหลายประเทศที่ซื้อทองเข้าคลังสำรองอย่างต่อเนื่อง ด้วยเหตุผลเรื่องกระจายความเสี่ยงจากการถือดอลลาร์มากเกินไป แรงซื้อระดับนี้เป็นแรงซื้อระยะยาวที่ไม่ได้หวือหวาแบบนักเก็งกำไร แต่สร้างพื้นรองรับราคาทองในระยะยาวได้ ถ้าช่วงไหนมีข่าวธนาคารกลางประเทศใดประเทศหนึ่งเพิ่มการซื้อทองสำรอง ราคาก็อาจไม่ร่วงลงง่ายๆ ทั้งที่ปัจจัยอื่นดูเหมือนจะกดดันทองอยู่

ตัวอย่างสถานการณ์ให้เห็นภาพ (เป็นตัวอย่างสมมตินะครับ ไม่ใช่ตัวเลขจริง)
ลองสมมติว่า Fed ประกาศขึ้นดอกเบี้ย 0.25% ตามที่ตลาดคาดไว้พอดี ถ้าเป็นแค่ปัจจัยนี้เดี่ยวๆ ทองอาจจะย่อตัวลงบ้าง แต่ถ้าวันเดียวกันตัวเลขเงินเฟ้อที่ประกาศออกมาสูงกว่าที่คาด และดอลลาร์กลับอ่อนค่าลงเพราะตลาดตีความว่า Fed ใกล้จบรอบขึ้นดอกเบี้ยแล้ว ผลรวมคือทองอาจจะขึ้นสวนทางกับที่หลายคนคาดว่าทองจะลงเพราะข่าวขึ้นดอกเบี้ย นี่คือเหตุผลที่ผมมักบอกน้องๆในบอร์ดเสมอว่า ห้ามดูข่าวแค่พาดหัวเดียว ต้องประกอบกันหลายปัจจัยเสมอ

สรุปสั้นๆ
ทองคำไม่ได้ขึ้นลงตามปัจจัยเดียว มันคือการชักเย่อกันระหว่างดอกเบี้ยแท้จริง เงินเฟ้อ ความแข็งอ่อนของดอลลาร์ และแรงซื้อของธนาคารกลางทั่วโลก บางทีปัจจัยหนึ่งชนะ บางทีอีกปัจจัยชนะ เราในฐานะเทรดเดอร์ควรฝึกมองภาพรวมแทนการเชื่อพาดหัวข่าวตัวเดียวแล้วรีบเข้าไม้ครับ

อยากรู้ว่าในบอร์ดเรามีใครใช้ปัจจัยพื้นฐานพวกนี้ประกอบการเทรดทองบ้างไหมครับ แล้วเคยเจอเคสที่ราคาสวนทางกับที่คาดจากข่าวแบบฮาสุดๆ อันไหนบ้าง มาเล่าให้ฟังกันหน่อยครับ