มีน้องสมาชิกคนนึงทักมาถามผมหลังไมค์ว่า "พี่ครับ เงินเฟ้อตัวเลขออกมาสูงมาก ทำไมทองไม่ขึ้นเลย ในเมื่อเขาสอนกันว่าทองคือสินทรัพย์ป้องกันเงินเฟ้อ" ผมฟังแล้วรู้สึกว่าหลายคนในบอร์ดก็น่าจะงงแบบเดียวกัน เลยอยากมาเคลียร์กันให้ชัดๆ ในมุมที่ยังไม่เคยคุยกันตรงๆ ครับ

ประเด็นคือ ทองคำไม่ได้ขยับตามเงินเฟ้อโดยตรงแบบที่เราเข้าใจกันนะครับ มันขยับตามสิ่งที่เรียกว่า Real Yield หรือ "ดอกเบี้ยที่แท้จริง" ซึ่งก็คือดอกเบี้ยพันธบัตรลบด้วยเงินเฟ้อ ถ้าดอกเบี้ยพันธบัตรโตเร็วกว่าเงินเฟ้อ real yield จะเป็นบวก แปลว่าถือเงินสดหรือพันธบัตรแล้วยังได้ผลตอบแทนจริงเป็นบวก คนก็ไม่จำเป็นต้องวิ่งเข้าทองคำที่ไม่มีดอกเบี้ยให้เลย แต่ถ้า real yield ติดลบ คือเงินเฟ้อโตเร็วกว่าดอกเบี้ยที่ได้รับ ทองคำจะกลายเป็นที่พักเงินที่น่าสนใจกว่าเพราะถือเงินสดแล้วมูลค่าแท้จริงลดลงทุกวัน

ทีนี้มาดูว่าทำไมบางทีเงินเฟ้อสูงแต่ทองไม่ขึ้น สมมติสถานการณ์ง่ายๆ นะครับ (ตัวเลขสมมติทั้งหมด ไม่ใช่ของจริง) สมมติเงินเฟ้ออยู่ที่ 5% แต่ธนาคารกลางขึ้นดอกเบี้ยจนพันธบัตรให้ผลตอบแทน 6% แบบนี้ real yield จะเป็นบวก 1% ต่อให้เงินเฟ้อสูงลิบ ทองคำก็ไม่จำเป็นต้องวิ่งแรง เพราะคนยังได้ผลตอบแทนจริงจากการถือเงินอยู่ แต่พอวันไหนธนาคารกลางเริ่มหยุดขึ้นดอกเบี้ย หรือเริ่มส่งสัญญาณจะลดดอกเบี้ย ทั้งที่เงินเฟ้อยังสูงอยู่ ตรงนั้นแหละครับที่ real yield เริ่มติดลบ แล้วทองคำจะเริ่มขยับแรงขึ้นมาแบบที่เราคาดไม่ถึง

อีกตัวแปรที่ซ้อนทับเข้ามาคือ ดอลลาร์สหรัฐ เพราะทองคำซื้อขายกันเป็นดอลลาร์ทั่วโลก เวลาดอลลาร์แข็งค่า ทองคำในสายตาคนถือสกุลเงินอื่นจะแพงขึ้นโดยอัตโนมัติ ความต้องการซื้อก็ลดลง แต่เวลาดอลลาร์อ่อน ทองก็ถูกลงในสายตาคนทั่วโลก ความต้องการก็เพิ่มขึ้น ดังนั้นต่อให้ดอกเบี้ยกับเงินเฟ้อสหรัฐนิ่งๆ แต่ถ้าดอลลาร์ขยับแรงเพราะเหตุผลอื่น เช่นเศรษฐกิจประเทศอื่นมีปัญหาจนเงินไหลเข้าดอลลาร์ ทองก็ขยับตามไปด้วยได้เหมือนกัน

แล้วยังมีอีกปัจจัยที่คนส่วนใหญ่มองข้าม คือ พฤติกรรมธนาคารกลางหลายประเทศที่สะสมทองคำเป็นทุนสำรอง ตรงนี้ไม่ได้เกี่ยวกับดอกเบี้ยหรือเงินเฟ้อโดยตรงเลย แต่เป็นเรื่องนโยบายกระจายความเสี่ยงของประเทศนั้นๆ ที่ไม่อยากพึ่งดอลลาร์มากเกินไป แรงซื้อแบบนี้เป็นแรงซื้อระยะยาวที่ไม่ได้ขึ้นกับตัวเลขเศรษฐกิจรายเดือน มันเลยทำให้บางช่วงทองคำมีแรงหนุนอยู่ข้างใต้ ทั้งที่ปัจจัยพื้นฐานระยะสั้นดูเหมือนจะกดดันทองอยู่

สรุปง่ายๆ คือถ้าจะดูปัจจัยพื้นฐานทองคำให้ครบ อย่ามองแค่ตัวเลขเงินเฟ้อตัวเดียว หรือดอกเบี้ยตัวเดียว ต้องเอามาหักลบกันเป็น real yield ก่อน แล้วค่อยดูทิศทางดอลลาร์ประกอบ และอย่าลืมว่ามีแรงซื้อระยะยาวจากธนาคารกลางที่ไม่ได้เล่นตามข่าวรายวันซ่อนอยู่ด้วย

อยากถามเพื่อนๆ ในบอร์ดครับ ใครเคยเจอสถานการณ์ที่วิเคราะห์ตามตำรา เงินเฟ้อขึ้น-ดอกเบี้ยลง แล้วคาดว่าทองต้องขึ้น แต่สุดท้ายราคากลับไม่ไปตามที่คิดบ้างไหมครับ มาแชร์ประสบการณ์กันหน่อยครับ