มีน้องสมาชิกทักมาถามหลังไมค์เมื่อวันก่อนว่า "พี่ครับ ทำไมจู่ๆ ไม้ผมถูกปิดไปเอง ทั้งที่ผมยังไม่ถึง SL ที่ตั้งไว้เลย แถมในแพลตฟอร์มมีคำว่า Stop Out โผล่มาด้วย มันคืออะไรครับ" ผมว่าเรื่องนี้มือใหม่แทบทุกคนต้องเจอสักครั้ง แล้วหลายคนก็ตกใจ คิดว่าโบรกโกง คิดว่าระบบมีปัญหา ทั้งที่จริง ๆ แล้วมันคือกลไกปกติที่มีไว้ปกป้องทั้งเราและโบรกเกอร์ครับ วันนี้มาเคลียร์กันให้ชัดตั้งแต่พื้นฐานเลย

ก่อนอื่นต้องเข้าใจคำ 4 คำนี้ก่อน เพราะมันเป็นฟันเฟืองที่เชื่อมกันหมด

• Equity คือมูลค่าพอร์ตจริง ณ วินาทีนั้น เท่ากับเงินในบัญชีบวกหรือลบด้วยกำไรขาดทุนของไม้ที่ยังเปิดอยู่ (ลอยอยู่ ยังไม่ปิด)
• Margin คือเงินส่วนหนึ่งที่โบรกเกอร์กันไว้เป็นหลักประกันสำหรับไม้ที่เราเปิดอยู่ ยิ่งเปิดไม้ใหญ่ หรือเปิดหลายไม้พร้อมกัน ยอด Margin ก็จะถูกใช้ไปเยอะ
• Free Margin คือเงินส่วนที่เหลือ ยังไม่ถูกใช้ค้ำประกัน เป็นเงินที่เราเอาไปเปิดไม้ใหม่ได้
• Margin Level คือเปอร์เซ็นต์ที่บอกว่าพอร์ตเรายังแข็งแรงแค่ไหน คำนวณคร่าว ๆ จาก Equity หารด้วย Margin แล้วคูณร้อย

ทีนี้พอราคาวิ่งสวนทางกับไม้ที่เราเปิดไว้ Equity ก็จะลดลงเรื่อย ๆ ตาม Margin Level ก็จะยิ่งต่ำลงตามไปด้วย พอ Margin Level ร่วงลงมาถึงระดับหนึ่งที่โบรกเกอร์กำหนด (แต่ละโบรกตัวเลขไม่เท่ากัน ตรงนี้ต้องไปเช็คเงื่อนไขของโบรกที่ใช้เอง) ระบบจะเด้ง Margin Call ขึ้นมาเตือนเราก่อน ว่าพอร์ตกำลังเสี่ยง ให้รีบเติมเงินหรือปิดบางไม้เพื่อลดความเสี่ยง

แต่ถ้าเราไม่ทำอะไรเลย ปล่อยให้ราคาสวนต่อไปเรื่อย ๆ Margin Level จะร่วงลงไปอีกจนถึงจุดที่เรียกว่า Stop Out ตรงนี้แหละที่โบรกเกอร์จะเข้ามาปิดไม้ของเราเองโดยอัตโนมัติ โดยปกติจะเริ่มปิดจากไม้ที่ขาดทุนมากที่สุดก่อน เพื่อดึง Margin Level ให้กลับขึ้นมา ซึ่งนี่คือเหตุผลที่น้องคนนั้นเจอไม้หายไปเอง ทั้งที่ยังไม่ถึง SL ที่ตั้งไว้ เพราะระบบตัดก่อนตาม Margin Level ไม่ได้รอ SL ของเรา

ลองดูตัวอย่างสมมตินะครับ (ตัวเลขนี้เป็นแค่ตัวอย่างให้เห็นภาพ ไม่ใช่ตัวเลขจริงของโบรกไหน) สมมติมีเงินในพอร์ต 10,000 บาท ใช้ Leverage สูง เปิดพร้อมกันหลายไม้ แต่ละไม้ Lot ค่อนข้างใหญ่เมื่อเทียบกับเงินทุน พอข่าวแรง ๆ ออกมา ราคาสวนทางทุกไม้พร้อมกัน Equity ร่วงเร็วมาก Margin Level ที่เคยอยู่ระดับปลอดภัยดิ่งลงภายในไม่กี่นาที จนโดน Margin Call แล้วยังไม่ทันได้ทำอะไร ราคาก็วิ่งต่อจนโดน Stop Out ไม้ที่ขาดทุนหนักสุดถูกปิดทิ้งทันที ทั้งที่ SL ที่ตั้งไว้ยังอยู่ห่างจากราคาตรงนั้นอีกพอสมควร เจ้าของพอร์ตงงมากว่าเกิดอะไรขึ้น ทั้งที่จริง ๆ มันคือผลของการเปิดไม้เยอะเกินไปเมื่อเทียบกับเงินทุน ไม่ใช่เรื่องดวงหรือโบรกแกล้งเลย

สิ่งที่อยากให้มือใหม่จำไว้คือ เรื่องนี้เป็นคณิตศาสตร์ล้วน ๆ ไม่มีอารมณ์ ไม่มีข้อยกเว้น ถ้า Margin Level ถึงจุดที่กำหนด ระบบจะทำงานของมันเสมอ ไม่สนว่าเราวิเคราะห์ถูกหรือผิด ไม่สนว่าราคาจะกลับมาที่เดิมในอีกไม่กี่นาทีข้างหน้าหรือเปล่า เพราะฉะนั้นการจัดการ Lot ให้เหมาะกับเงินทุน และไม่เปิดไม้พร้อมกันเยอะเกินไปจนเงินค้ำประกันบางเฉียบ คือทางป้องกันที่ตรงจุดที่สุด มากกว่าการไปโทษโบรกเกอร์ทีหลังครับ

ใครเคยโดน Margin Call หรือ Stop Out มาบ้างครับ ตอนนั้นรู้ตัวไหมว่าสาเหตุมาจากอะไร หรือตกใจเหมือนที่น้องคนนี้เจอ มาเล่าสู่กันฟังหน่อยครับ จะได้เป็นบทเรียนให้เพื่อนสมาชิกคนอื่นด้วย